Obliczanie procentów - Kalkulator online

Co to zanczy procent?

Po łacinie pro centum oznacza na sto. Po polsku procent to już jedno słowo, ale znaczy ono to samo. Jeden procent to jeden na sto, czyli jedna setna. Osiem procent to osiem na sto, czyli osiem setnych. Procenty oznaczamy symbolem %.

Sprawa jest więc prosta: 10% = 10/100 = 1/10 = 0,1

Można powiedzieć, że procenty to jeszcze jeden sposób zapisywania ułamków. Jednak używamy ich tylko wtedy, gdy nie chodzi nam o sam ułamek, ale o ułamek "czegoś".

Jeśli więc rozwiążemy równanie i okaże się, że wynikiem jest liczba 1/2, to raczej nie zapiszemy wyniku w postaci "x = 1/2 = 50%". Taki zapis byłby bardzo dziwaczny. Kiedy jednak chcemy powiedzieć, że połowa uczniów naszej klasy to chłopacy, możemy użyć określenia "50% uczniów".

Źródło: Procenty. Jak sobie z nimi radzić.

Oblicz procent z liczby

Procent

Liczba

Wynik

Wzór obliczeń

y = x · p / 100


Obliczanie "iluś" procent danej liczby nie jest niczym trudnym. Jeśli na przykład chcemy wiedzieć, ile to jest 75% liczby osiem, zamieniamy 75% na ułamek: 75% = 75/100 = 3/4. Tak więc 75% liczby osiem to 3/4 z ośmiu. To zaś możemy łatwo obliczyć 3/4 z 8 = 3/4 * 8 = 6. Zawsze tego typu zadania rozwiązujemy tak samo: zamieniamy procenty na ułamek, a potem mnożymy ten ułamek przez daną liczbę.

Ile to procent? – Jakim procentem jednej liczby jest druga

Część (l. porównywana)

Całość (l. bazowa)

Wynik

Wzór obliczeń

% = (część / całość) · 100


Ile to procent? Aby ustalić, jakim procentem liczby a jest liczba b, obliczamy stosunek b do a i mnożymy przez 100%: P = (b/a)·100%, przy a ≠ 0. Wynik interpretujemy jako udział b w a. Przykład: b=45, a=60 ⇒ P=(45/60)·100% = 75%. Dla b>a otrzymamy wartość powyżej 100%.

O ile procent wzrosła/zmalała liczba

Wartość początkowa

Wartość końcowa

Zmiana

Wzór obliczeń

% = (b − a) / a · 100


Zmianę procentową liczymy względem wartości początkowej c₀: Δ% = ((c₁−c₀)/c₀)·100%. Dodatni wynik oznacza wzrost, ujemny – spadek. Przykład: z 80 do 92: ((92−80)/80)·100% = 15% wzrostu; z 80 do 60: ((60−80)/80)·100% = −25%, czyli spadek o 25%.

Dodaj procent do liczby

Liczba

Procent (%)

Wynik

Wzór obliczeń

y = x · (1 + p/100)


Aby zwiększyć liczbę a o p%, pomnóż ją przez mnożnik wzrostu: A = a·(1 + p/100). To równoważne dodaniu p% wartości a. Przykład: 240 zł podnieść o 12% ⇒ 240·1,12 = 268,80 zł. Przy kilku kolejnych wzrostach mnożniki się mnożą (zjawisko procentu składanego).

Odejmij procent od liczby

Liczba

Procent (%)

Wynik

Wzór obliczeń

y = x · (1 − p/100)


Aby obniżyć liczbę a o p%, użyj mnożnika spadku: A = a·(1 − p/100). Przykład: 250 zmniejszyć o 16% ⇒ 250·0,84 = 210. Uwaga: obniżenie o p% nie odwraca podwyżki o p% — bo liczone są względem różnych podstaw (po podwyżce i przed nią).

Cena po rabacie

Cena przed rabatem

Rabat (%)

Cena po rabacie

Kwota rabatu

Cena przed rabatem

Cena po rabacie

Rabat (%)

Cena przed rabatem

Wzór obliczeń

before = after / (1 − r/100)

Cena po podwyżce

Cena przed podwyżką

Podwyżka (%)

Cena po podwyżce

Wzór obliczeń

after = before · (1 + i/100)

Cena przed podwyżką

Cena po podwyżce

Podwyżka (%)

Cena przed podwyżką

Wzór obliczeń

before = after / (1 + i/100)

Najczęstsze pytania

Procent z liczby A wyznaczamy mnożąc ją przez ułamek dziesiętny odpowiadający procentowi: P% · A = (P/100) · A. Przykład: 15% z 80 = 0,15·80 = 12. Gdy podano ułamek, np. 2,5%, zamieniamy na 0,025. To samo działa dla wielkości mierzonych (np. 7% z 3 kg = 0,21 kg).

Aby ustalić, jakim procentem liczby A jest liczba B, dzielimy B przez A i wynik mnożymy przez 100%: procent = (b/a)·100%, przy a≠0. Przykład: 30 względem 80 to (30/80)·100% = 37,5%. Wynik można pozostawić w proc., ułamku lub zaokrąglić zgodnie z kontekstem.

Procentowy wzrost wyznaczamy względem ceny początkowej c₀: wzrost = ((c₁−c₀)/c₀)·100%, gdzie c₁ to cena po zmianie. Przykład: z 120 zł na 150 zł: ((150−120)/120)·100% = 25%. Zawsze dzielimy przez wartość wyjściową; dla spadku formuła identyczna, wynik ujemny lub mówimy o „spadku o…%”.